کلاه به کلاه کردن یکی از روشهای تقلب در حسابداری است که معمولاً در بخش دریافتهای نقدی رخ میدهد. در این روش، وجوه دریافتی از یک مشتری بهجای ثبت در حساب صحیح، برای پوشش سرقت قبلی از حساب مشتری دیگر استفاده میشود. این تقلب میتواند باعث ایجاد مشکلات مالی، حقوقی و ازبینرفتن اعتماد سهامداران و سرمایهگذاران شود. در این مقاله از آکادمی لیزان به بررسی مفهوم کلاه به کلاه کردن، روشهای اجرای آن، علائم هشداردهنده و راهکارهای پیشگیری میپردازیم.
کلاه به کلاه کردن چیست؟
حفظ شفافیت مالی و جلوگیری از تقلب در سازمانها از اهمیت بالایی برخوردار است. یکی از روشهای متداول برای دستکاری حسابها، کلاه به کلاه کردن (lapping) است که میتواند برای مدت طولانی پنهان بماند و کشف آن به روشهای حسابرسی دقیق نیاز دارد. شناخت این تقلب و پیادهسازی روشهای کنترل داخلی مناسب میتواند از خسارات مالی و آسیب به اعتبار سازمان جلوگیری کند.
کلاه به کلاه کردن یک نوع تقلب در دریافتهای نقدی است که در آن، یک کارمند یا حسابدار، وجوه دریافتی از یک مشتری را بهجای واریز به حساب صحیح، برای پوشش بدهی مشتری دیگری استفاده میکند. این چرخه میتواند ادامه پیدا کند تا زمانی که تقلب کشف شود یا کلاهبردار فرصتی برای اصلاح حسابها پیدا کند.
مثال:
به عنوان مثال، در مرحله اول صندوق دار وجوه دریافتی از “الف” را بدون آنکه از بابت آن ثبتی در حساب به عمل آورد، برداشت میکند و منتظر میماند تا مشتری “ب” بدهی خود را پرداخت کند. در این مرحله، وصولی از مشتری از “ب” را در بستانکار حساب “الف” ثبت میکند. به این ترتیب حساب مشتری “ب” تا دریافت از مشتری دیگر، پرداختی را نشان نمیدهد. با انجام این نوع تقلب حسابهای دریافتنی بیش از آنچه باید باشند نشان داده میشوند.
علائم هشدار دهنده:
- تأخیر در ثبت پرداختها در دفاتر مالی و حسابهای دریافتی.
- اختلاف بین صورتحسابهای مشتریان و پرداختهای ثبتشده.
- افزایش غیرعادی در ماندههای بدهی مشتریان.
- وابستگی بیش از حد به یک کارمند برای پردازش دریافتهای نقدی.
- وجود اصلاحات مکرر در حسابهای دریافتنی.
پیامدهای کلاه به کلاه کردن:
-
از بین رفتن اعتماد سهامداران و مشتریان.
-
مشکلات قانونی و پیگردهای حقوقی.
-
ضررهای مالی برای شرکت به دلیل کمبود نقدینگی.
-
خدشهدار شدن اعتبار سازمان
راهکارهای پیشگیری از Lapping
- تفکیک وظایف: کارمندانی که مسئول دریافت نقدی هستند، نباید به ثبت حسابها نیز دسترسی داشته باشند.
- بررسی و تطبیق منظم حسابها: انجام حسابرسیهای داخلی و مقایسه اطلاعات دریافتها با ثبتهای مالی.
- کنترلهای داخلی قوی: پیادهسازی سیستمهای کنترلی برای جلوگیری از دستکاری حسابها.
- نظارت مدیریت: بررسی دقیق پرداختهای مشتریان و تغییرات در حسابهای دریافتنی
- افزایش آگاهی و آموزش کارکنان: آشنایی با روشهای تقلب و پیامدهای آن برای کاهش احتمال وقوع این نوع تخلف
نتیجه گیری:
کلاه به کلاه کردن یکی از رایجترین روشهای تقلب در حسابداری است که میتواند باعث خسارات مالی و کاهش اعتماد در سازمان شود. اتخاذ روشهای کنترل داخلی مؤثر، آموزش کارکنان و انجام حسابرسیهای منظم از مهمترین راهکارهای جلوگیری از این نوع تقلب است. شفافیت مالی و اجرای سیاستهای کنترلی مناسب، نقش کلیدی در کاهش اینگونه تخلفات دارد.