در این مطلب، آییننامه اجرایی بند «ز» ماده ۱۱۱ اصلاحی قانون مالیاتهای مستقیم را بهصورت تحلیلی و مستند بررسی میکنیم؛ در وبسایت آکادمی لیزان همراه ما باشید تا مفاد و آثار اجرایی این مقرره مهم را دقیقتر مرور کنیم.
ماده 1- مفهوم ادغام یا ترکیب شرکتها از لحاظ مقررات مالیاتی به دو صورت ذیل میباشد:
الف: انتقال داراییها و بدهیهای یک یا چند شرکت به یک شرکت دیگر که ازاینپس شرکت موجود نامیده میشود، بهطوری که شرکتهای ادغام شونده منحل میشوند، لکن شرکت موجود نام و هویت خود را حفظ کرده و دارایی و بدهی آن به میزان جمع دارایی و بدهی شرکتهای ادغام شونده افزایش مییابد.
ب: انتقال داراییها و بدهیهای یک یا چند شرکت به شرکت جدید، بهطوری که شرکتهای ادغام شونده منحل شده و میزان دارایی و بدهی شرکت جدید معادل جمع داراییها و بدهیهای شرکتهای ادغام شونده خواهد بود.
تبصره: ادغام یا ترکیب شرکتها به یکی از دو طریق مندرج در این ماده مشروط به آن است که مجوز قانونی آن تحصیل شده باشد.
ماده ۲- در صورت انتقال داراییها با بیش از قیمت دفتری به شرکت موجود یا شرکت جدید، مازاد مشمول پرداخت مالیات است.
ماده ۳- آخرین مدیران شرکتهای ادغام یا ترکیبشونده، مکلفاند ظرف یک ماه پس از اتخاذ تصمیم نهایی برای ادغام یا ترکیب، رونوشت صورتجلسات نهایی و فهرست اسامی شرکا یا سهامداران و میزان سهمالشرکه یا سهام آنان و صورت داراییها و بدهیها را همراه گزارش یکی از اعضای جامعه حسابداران رسمی راجع به تعیین قیمت روز سهام یا سهمالشرکه در تاریخ مزبور به اداره امور مالیاتی مربوط تسلیم نمایند.
ماده ۴- تاریخ ادغام یا ترکیب از نظر این آییننامه، تاریخ ثبت داراییها و بدهیهای شرکتهای ادغام یا ترکیبشونده در دفاتر قانونی شرکت موجود و یا تاریخ ثبت شرکت جدید در اداره ثبت شرکتها و مؤسسات غیرتجاری میباشد.
ماده ۵ ـ مدیران شرکت موجود یا شرکت جدید مکلفاند ظرف یکماه از تاریخ ادغام یا ترکیب، مستندات مربوط به ثبت تغییرات حاصل از ادغام یا ترکیب در شرکت موجود و یا ثبت شرکت جدید در اداره ثبت شرکتها و فهرست خلاصه انتقالات انجام شده (شامل داراییها و بدهیها) و فهرست تعداد سهام یا میزان سهمالشرکه که در قبال انتقال داراییها و بدهیها به هریک از سهامداران یا شرکای شرکتهای ادغام شونده تخصیص مییابد را همراه گزارش یکی از اعضای جامعه حسابداران رسمی راجع به تعیین بهای روز سهام یا سهمالشرکه شرکت موجود یا شرکت جدید به اداره امور مالیاتی مربوط تسلیم نمایند.
تبصره ـ اداره امور مالیاتی مکلف است پس از دریافت مدارک موضوع این ماده رونوشت مدارک یادشده را حسب مورد به ادارات امور مالیاتی مربوط به شرکتهای ادغام یا ترکیب شونده جهت اقدامات قانونی موضوع ماده (۱۱۱) اصلاحی قانون مالیاتهای مستقیم ـ مصوب 1380 ارسال نماید.
ماده ۶- مطابق مقررات بند “هـ” ماده (۱۱۱) اصلاحی قانون مالیاتهای مستقیم ـ مصوب 1380 – هرگاه در نتیجه ادغام یا ترکیب موضوع این آییننامه درآمدی به هریک از سهامداران در شرکتهای ادغام یا ترکیبشده تعلق گیرد، حسب قوانین و مقررات مربوط مشمول مالیات خواهند بود.
ماده ۷- هزینههای مربوط به ادغام یا ترکیب شرکتها حسب مورد هزینه قابلقبول آنها محسوب میگردد.
ماده ۸- عدم رعایت مقررات ماده (۱۱۱) اصلاحی قانون مالیاتهای مستقیم ـ مصوب ۱۳۸۰ و این آییننامه حسب مورد موجب عدم شمول تسهیلات موضوع ماده قانونی یادشده نسبت به شرکتهای ادغام شونده خواهد بود.
توجه: به موجب دادنامه شماره 21 مورخ 1397/01/21 هیات عمومی دیوان عدالت اداری ماده 8 ابطال گردید.


